Poniższy artykuł powstał na podstawie rozmowy z Anną Magierą, Managing Director iClub – syndykatu inwestycyjnego działającego globalnie, powiązanego z funduszem T Ventures (17 lat na rynku, blisko 300 inwestycji). Anna od niemal 20 lat działa w branży venture capital i specjalizuje się w edukacji prywatnych inwestorów. Rozmowa odbyła się w ramach Unity Hub Leadership Academy Podcast.
Czym jest venture capital i dlaczego stało się dostępne dla każdego?
Jeszcze dekadę temu świat venture capital był hermetycznie zamknięty. Prywatny inwestor mógł uczestniczyć w sukcesie technologicznej spółki dopiero w momencie jej wejścia na giełdę – czyli przy IPO. Wszystko, co działo się wcześniej, pozostawało domeną wyłącznie funduszy dysponujących milionami dolarów.
Dziś zasady gry uległy fundamentalnej zmianie – i Anna Magiera tłumaczy, dlaczego:
„Największy wzrost i największy sukces spółki następują jeszcze przed IPO. IPO to dla wielu już meta. Spółki często osiągają wycenę 10 miliardów i powyżej zanim w ogóle wejdą na giełdę. Ten wzrost, który wszystkich interesuje, dzieje się wcześniej”.
Drugą zmianą jest ekspansja syndykatów i klubów aniołów biznesu. Dzięki nim minimalna kwota inwestycji w prywatną spółkę technologiczną spadła z 100–200 tysięcy dolarów (typowych dla zawodowych kapitalistów venture) do zaledwie 5000–10 000 USD.
„Wcześniej weterani venture inwestowali z czekami 100 000, 200 000 dolarów. To była znacząca kwota dla jednej osoby, która po prostu zgromadziła swój kapitał. Dziś, dzięki syndykatom, mówimy o 5000, 10 000 dolarów. To oczywiście bardzo upraszcza wejście i obniża tę barierę dla początkujących”.
Syndykat aniołów biznesu – co to jest i jak działa?
Syndykat inwestycyjny to zorganizowana grupa prywatnych inwestorów, którzy wspólnie wchodzą w transakcje w startupach. Anna nazywa trzy główne bolączki każdego anioła biznesu, które syndykat pomaga rozwiązać:
„Pierwsze duże pytanie: gdzie szukać tych spółek? Gdzie znaleźć startupy, założycieli? Dla kogoś, kto nie jest z branży albo jest operacyjnie głęboko zaangażowany we własny biznes, bardzo trudno znaleźć czas, żeby uczestniczyć w eventach, robić to, co robią fundusz”.
„Nawet jeśli jest czas i możliwość, żeby pójść na jakiś event i znaleźć, to bardzo trudno wybrać – co oglądać, na co patrzeć, jak podejmować tę decyzję. Jeśli nie ma doświadczenia, nawet z syndykatem pierwsze inwestycje nie są łatwe, a samodzielnie – bardzo, bardzo trudno”.
Trzecim bólem jest wyjście. Jak mówi Anna: kiedy spółka zostanie znaleziona i wybrana, pojawia się kolejny dylemat – jak i kiedy wyjść, żeby osiągnąć najlepszy wynik. Syndykat monitoruje spółki portfelowe i informuje inwestorów o oknach możliwości.
Jak to działa w praktyce: od 5000 USD do portfela 10 spółek
Anna wyjaśnia matematykę prostym przykładem:
„Mając na przykład 50 000 dolarów – proszę, oto 10 spółek, po 5000 każda. I 10 spółek to już, powiedziałabym, taki mały portfel. Zwykle mówimy, że najlepiej budować portfele 15–20 spółek – są stabilniejsze, jest większa szansa na trafienie w tych zwycięzców. Ale nawet 10 spółek to bardzo dobry portfel”.
Dla porównania: przy poprzednim standardzie 25 000 USD za transakcję, ten sam kapitał pozwalałby wejść zaledwie do 2 projektów. A przy tak małej liczbie inwestycji statystyki działają przeciwko inwestorowi.
Przykład z życia:
„Inwestowaliśmy w amerykańską firmę, która budowała markę premium pieluch – ale z modelem subskrypcyjnym. Wyszli w 2020 roku, w czasie Covid. I rozumiecie, że model subskrypcyjny wtedy dosłownie eksplodował. W 2024 roku zrobili nam ofertę – jako wczesnemu inwestorowi – odkupu naszego udziału z mnożnikiem 22x. Ci inwestorzy, którzy zainwestowali 25 000 dolarów, bardzo przyjemnie otrzymali pół miliona dolarów”.
Jakie etapy startupów są dostępne i czym się różnią?
Im wcześniej wchodzimy w spółkę, tym większy potencjalny mnożnik – ale też wyższe ryzyko. Anna tłumaczy logikę modelu iClub:
„Fundusz wchodzi na etapie wczesnym – kiedy spółka dopiero przyciąga pierwsze inwestycje, ma może pierwszą wersję produktu, czasem jeszcze bez klientów. I fundusz bierze na siebie to ryzyko – ryzyko 'doliny śmierci’, kiedy wiele spółek nie przechodzi momentu od pierwszego czeku do pierwszych wyników.”
„Kiedy spółka pokazuje dobre wyniki, dobrą dynamikę i jest wyraźny potencjał do dalszego skalowania – wtedy pokazujemy ją naszym inwestorom w Clubie. To nie jest spółka, która dopiero się pojawiła. To spółka, która przeszła przez pewien okres inkubacji w funduszu i pokazała pierwszy track”.
Najlepszym podejściem jest budowanie mieszanego portfela: część kapitału w spółki early-stage (dla potencjalnie dużych zwrotów), część w bardziej dojrzałe projekty. Jak mówi Anna, taka struktura pozwala reinwestować wcześniejsze exity w nowe pozycje.
Realistyczne oczekiwania: zwroty, horyzont i ryzyko
Venture capital to aktywo wysokiego ryzyka i wysokiej potencjalnej stopy zwrotu. Anna jest w tej kwestii szczera:
„Ogólnie na rynku venture mówi się, że 99,9% startupów upada. Oczywiście ta matematyka działa inaczej w zależności od tego, w jakim syndykacie inwestujesz. Porażki się zdarzają – zdarzają się nawet najlepszym funduszom. Sekwoia, Andreessen Horowitz – też mają porażki”.
Konkretne liczby z doświadczenia iClub:
„Nasz fundusz przez 17 lat osiągnął wskaźnik write-offów na poziomie 15%, a w iClub mamy 10%. Oczywiście będą spółki, które pokażą średnie wyniki – trzy do czterech razy zwrot. Niezłe, biorąc pod uwagę, że w trzy lata można zarobić pasywnie dwa do czterech razy na inwestycji. Ale tu są też te wisienki na torcie – spółki, od których oczekujemy 10, 20 razy zwrotu”.
Horyzont inwestycyjny to zazwyczaj 3–7 lat, w zależności od etapu wejścia i sektora. Spółki z głębokim R&D mogą wymagać dłuższego czasu.
Jak zbudować zdywersyfikowany portfel startupów?
Dywersyfikacja w venture capital to nie tylko liczba spółek. Anna wyróżnia trzy niezależne osie:
„Dywersyfikacja geograficzna – żeby w portfelu były różne geografie. W naszym przypadku to Ameryka, Europa i Azja Południowa. Wertykalna – inwestujemy w różne sektory: sztuczna inteligencja, medycyna, biotech, technologie głębokie, marki. I model biznesowy – bo dwie spółki z tej samej geografii i tego samego sektora mogą mieć zupełnie inne modele przychodów”.
Anna podkreśla też zasadę koncentracji:
„Ważne jest, żeby nie inwestować więcej niż 5–7% całego kapitału w jedną spółkę. Żeby utrzymać tę matematykę i nie przesadzić gdzieś, bo emocje mogą zadziałać. Trzeba trzymać głowę lekko bez emocji, spokojnie”.
I zasadę regularności:
„Budujemy portfel przez kolejne dwa, trzy, cztery lata. Nawet u nas są inwestorzy, którzy budują portfel 20 spółek przez cztery lata. Trzy do pięciu spółek rocznie – to normalna praktyka. Ważne, żeby robić to regularnie”.
Na co zwracać uwagę przy wyborze startupu?
Anna wskazuje trzy kluczowe kryteria:
1. Zespół
„Na każdym etapie zespół jest kluczowy. Trzeba patrzeć głęboko – kim są ci ludzie, jaką mają ekspertyzę, czy w ogóle rozumieją, co robią. Wierzymy tylko w założycieli, którzy są trochę szaleni na punkcie tego, co robią. Mają zwykle wielką misję, wielki cel, wielką ambicję. A wielka ambicja jest motorem, którego nic nie zastąpi”.
2. Rynek
„Rynek – kluczowy jest jego rozmiar. Inwestujemy w rynki warte miliardy, biliony – są ogromne. I to daje nam dostęp do wielkiego potencjału. Plus trendy: co się dzieje w tym rynku, czy produkt, który budujemy dziś, będzie relevantny za pięć lat”.
3. Produkt i przewaga technologiczna
„Produkt musi mieć komponent technologiczny – to dla nas krytyczne. Wiele naszych spółek ma głębokie IP, certyfikaty, patenty, licencje – wszystko bardzo poważne. To jest wartość dodana”.
Perspektywiczne sektory na 2026 rok
Anna wymienia obszary, które jej zdaniem zasługują dziś na szczególną uwagę:
„Longevity i wszystko wokół tego tematu – produkty i technologie, które pozwalają ludziom dłużej pozostać zdrowymi, a więc odpowiednio żyć dłużej. To dla nas top temat”.
„Sztuczna inteligencja – ale jesteśmy tu bardzo wybredni. Zawsze patrzymy na projekty infrastrukturalne. Spółki, które mają dostęp do ogromnych ilości danych i budują infrastruktury – głęboko zintegrowane w procesy firm. To nie jest produkt na jeden dzień, to produkty, bez których biznes w pewnym momencie nie może efektywnie działać”.
„Produkty niszowe dla konkretnych zawodów. Mamy spółkę, która zbudowała produkt dla prawników – trzecią rękę prawnika, tak to opisywali. Otwierasz komputer rano i już tam jest ten asystent. Jest cały czas z tobą, uczy się ciebie, rozumie cię coraz lepiej. Retencja i poziom użycia są bardzo wysokie”.
Na koniec Anna dodaje perspektywę dotyczącą modeli biznesowych:
„Inwestujemy w spółki ze stabilnymi modelami biznesowymi. Spółki z pięcioma różnymi źródłami przychodu albo pracujące z dużymi korporacjami. Czas spółek, które wydawały duże pieniądze na pozyskiwanie klientów, nie pokazywały zysku i liczyły, że kiedyś ktoś je kupi – to już nie działa”.
Pierwsze kroki: od czego zacząć?
Anna Magiera ma w tej kwestii jasne stanowisko:
„Lepiej w ogóle nie robić jednej czy dwóch inwestycji. Bo jeśli ta jedna lub dwie spółki upadną – a mogą upaść – jaki wniosek wyciągnie taki inwestor? Nie ten, że powinien był zbudować portfel. Raczej ten, że w startupy chyba nie warto inwestować. I te pieniądze lepiej ulokować w innym aktywie”.
„Zacznij od zrozumienia, że trzeba przeznaczyć trochę czasu, żeby to wszystko ogarnąć. Teoria z książek – proszę, można przygotować listę świetnych książek branżowych. Ale tu ważna jest praktyka. I ważne jest znalezienie dobrego partnera, miejsca, gdzie można uczyć się praktyki”.
„Venture to długoterminowa historia. Ważne jest, żeby zainwestować kapitał, którego nie będziesz potrzebować jutro ani w najbliższej przyszłości. To musi być kapitał, który możemy odłożyć na określony horyzont”.
Venture capital przestało być ekskluzywnym klubem dla finansowych elit. Jak podsumowuje Anna Magiera:
„Właściwy moment, żeby zacząć, to dziś. Nie czekaj na idealny moment – zacznij od wiedzy”.
Dzięki syndykatom inwestycyjnym, zaawansowanym platformom cyfrowym i minimalnym ticketom od 5000 USD, każdy przedsiębiorca z odpowiednim kapitałem i gotowością na wieloletni horyzont może stać się udziałowcem przyszłych liderów rynku – zanim trafią na giełdę.
Kluczem jest podejście systemowe: strategia, dywersyfikacja, regularność i edukacja. Nie jedno trafienie losowe, ale zbudowany portfel, który – zgodnie z matematyką venture – ma realną szansę na ponadprzeciętny zwrot.
Przeczytaj również: Najczęstsze błędy startupów: dlaczego upadają i jak tego uniknąć